Rzeka Sanna. Od źródeł do ujścia. Część 3 z 4

Zaklików – Irena – Łążek Zaklikowski – Łążek Chwałowski

Sanna to niewielka rzeka. Ma nieco ponad 51 kilometrów długości. W całości mieści się na obszarze będącym w zainteresowaniu grupy facebookowej Lasy Janowskie, Lipskie i okolice, gdyż swoje źródła ma w okolicach Wierzchowisk, a do Wisły wpada nieopodal Opoki i Annopola.

Jest niezwykle cenna pod względem turystycznym, ale nie tylko. Prócz tego, że tworzy jeden z najpiękniejszych krajobrazów Lubelszczyzny, ma także duże znaczenie gospodarcze. Może nawet powinienem uznać, że ważniejsze jest to znaczenie gospodarcze. Jedno jest pewne. Niezaprzeczalnym walorem rzeki Sanny jest cała okolica wolna od uciążliwego przemysłu.

Źródła Sanny znajdują się obecnie w Wierzchowiskach, chociaż kiedyś były one w okolicach pobliskiej Pasieki. Bez wątpienia ma Sanna liczne podziemne i podwodne źródła zasilające w szczególności w swoim górnym przebiegu. Rzeka daje wodę licznym miejscowościom, przez które przepływa, a ponadto zasila czystą wodą dziesiątki tzw. łańcuszkowych stawów, w których hodowane są ryby. Nie można pominąć faktu, że ze względu na dużą ilość stawów rybnych, okolice te są rajem dla wędkarzy (oczywiście w miejscach do tego wyznaczonych). Te łańcuszkowe stawy rybne położne w pięknych terenach to także wspaniałe miejsce do wypoczynku i relaksu.

Swego czasu wzdłuż biegu Sanny postawiono też wiele młynów. Resztki tych budowli, a także całe nieczynne młyny, można jeszcze spotkać na odcinku od Modliborzyc do Borowa. Ponadto w Zaklikowie zbudowano piękny zalew i małą elektrownię wodną, czynną zresztą do dziś dnia.

Jeśli chodzi jeszcze o stawy, to jedną z ich funkcji jest retencja, czyli zdolność gromadzenia i przetrzymywania wody. Stawy stabilizują przepływ wody w rzece, spełniają też funkcję przeciwpowodziową. Tak jak napisałem wcześniej, rzeka Sanna ma wielkie znaczenie gospodarcze dla regionu.

Miłośnikom Lasów Janowskich i okolic, ornitologom i pasjonatom fotografii nie muszę tłumaczyć, czym jest dla nich cała dolina Sanny i okoliczne stawy. Na stronie Lasów co jakiś czas pojawiają się piękne zdjęcia przyrody skupionej wokół zbiorników wodnych i samej rzeki.

Warto wymienić, przez jakie miejscowości przepływa rzeka Sanna. Są to: Wierzchowiska Drugie i Pierwsze, a dalej w swej szerokiej dolinie między Wolicą Pierwszą a Drugą. Później przez Modliborzyce, Dąbie i między Stojeszynem Pierwszym a Drugim. Dalej płynie przez Brzeziny, Potoczek, Łysaków i Antoniówkę do Zaklikowa.

W Zaklikowie i okolicach jest także dużo większych i mniejszych stawów (raczej z przewagą tych mniejszych). Jednak dumą Zaklikowa jest piękny zalew rekreacyjny, przepływowy zbiornik z czystą wodą. Rekreacja nad zalewem ma wiele odmian. To kąpielisko, plaża, sporty wodne i… wędkarstwo. Obok funkcjonującego kiedyś młyna, w 1929 roku zbudowano małą elektrownię wodną, która działa do dzisiaj. I to wszystko  mieszkańcy miasta zawdzięczają Sannie, niewielkiej rzece, przepływającej przez Zaklików.
Z Zaklikowa rzeka, już uwolniona od niezliczonej ilości stawów, płynie, a właściwie pięknie meandruje, przez Lasy Lipskie i zmierza ku Wiśle.

Z Zaklikowa Sanna płynie przez Irenę.

Właściwie już od Zaklikowa na rzece Sannie można uprawiać kajakarstwo. To trudny do uprawiania sport, gdyż nawet organizatorzy spływów mówią, że Sanna na tym odcinku jest bardzo wymagająca, a wyprawa należy do trudnych. Jednak chętnych na taką przygodę nie brakuje. W Irenie jest jedna z przystani kajakowych, a w jej pobliżu znajduje się most na Sannie. To z tego mostu i z pomostu dla kajaków zrobiłem zdjęcia.

Dalej na trasie jest Łążek Tartak i Łążek Zaklikowski

Łążek-Tartak to tak naprawdę przysiółek miejscowości Łążek Zaklikowski. Dlaczego Tartak skoro żadnego tartaku tam nie ma? Otóż w tym miejscu nad rzeką Sanną był przed wojną młyn rzeczny. Po wojnie (nie będę rozwodzić się nad przyczynami), uruchomiono tam tartak. Stąd nazwa. Teraz nie ma ani młyna ani tartaku. Pozostał opuszczony młyn, drewniany budynek mieszkalny po właścicielach młyna i… nazwa przysiółka. W pobliżu przepływa Sanna i dość spokojnie zmierza w stronę kolejnego młyna w Łążku Chwałowskim.

Zanim jednak Sanna dotrze do kolejnego młyna, przepływa, a właściwie zahacza o Łążek Zaklikowski. Tutaj w ostatnich latach uruchomiono nowy most na rzece. Jak płynie pod nim Sanna pokazuję na zdjęciach. Widać na nich próby regulacji rzeki, być może żeby umocnić brzegi w bezpośrednim sąsiedztwie nowego mostu.

Łążek Chwałowski.

W Łążku Chwałowskim stoi jeszcze stary młyn, pewnie także z początków XX wieku. To ulubione miejsce miłośników fotografii. Jest jednak w coraz gorszej kondycji i obawiam się, że grozi mu smutny koniec. Płynąca w jego bezpośrednim sąsiedztwie Sanna już nawet nie dopływa swą odnogą do młyna. Widać tam jedynie elementy z młyna i ogólny bałagan. Na zdjęciach widać jak rzeka Sanna przepływa pod pobliskim mostem

Dalej Sanna płynie przez Borów i Kosin, żeby na wysokości Opoki wpaść bezpośrednio do Wisły. Od Zaklikowa aż do Borowa, płynąc przez Lasy Lipskie rzeka pięknie meandruje i na tym odcinku można również uprawiać sporty kajakowe, które cieszą się dużą popularnością.

Kajakarstwo daje możliwość odkrywania rzeki na nowo, zobaczyć jej naturalny i dziki urok. Tak naprawdę, to Sanna zaczyna mocno meandrować już od Łysakowa, płynąc naturalną doliną.

A jakie dopływy ma Sanna? Otóż Sanna ma cztery znaczące, nazwane dopływy. Na wysokości miejscowości Lute jest to Lutynianka, rzeczka ciekawa choćby z tego względu, że zasilana jest przez tzw. źródła zawieszone znajdujące się na północ od wsi Lute na zboczach doliny. https://lasyjanowskieiokolice.pl/miejscowosci/lute/podwodne-i-zawieszone-zrodla-w-lutem/.

W Potoczku Sanna Łączy się ze Stanianką, rzeką, która od miejscowości Potok-Stany zasila po drodze niezliczone stawy i stawiki rybne.

Natomiast w pobliżu Kosina do Sanny wpadają dwie rzeki: Tuczyn i Karasiówka. Obie rzeki o bardzo ciekawym przebiegu i niezwykle piękne krajobrazowo.

Co jeszcze zaciekawiło mnie podczas zbierania informacji o Sannie? Bardzo ciekawe nazwy stawów, które zasila. Nie dotarłem do wszystkich nazw ale wynotowałem takie: Młyński Staw, Dziadowiec, Ganuszka, Ganuszka Górna, Przewał, Izguby, Kołowrót, Lasek, Rusinówka, Altana, Wyka Duża, Markowskie Stawy, Grójec, Młyńskie Stawy, Tartaczny Staw, Władysław, Józef, Janek, Ostatni, Pasternik, Gaiki, Pijany Ług, Nowy Staw, Rafał, Oko, Lewy Staw, Prawy Staw, Górny Staw, Dolny Staw, Średni, Macocha, Zjawienie, Pierwszy, Drugi, Trzeci Staw, Konstanty, Duży, Młyński i jeszcze jeden Pierwszy i Drugi.